Viêm khớp vảy nến – trị kịp thời, ngăn tàn phế

Bệnh diễn biến mạn tính, tiến triển từng đợt dẫn đến tổn thương xương khớp và tàn phế, phá huỷ khớp dẫn đến mất chức năng vận động.

Viêm khớp vảy nến là bệnh tự miễn, cho tới nay chưa khẳng định rõ nguyên nhân tại sao hệ thống miễn dịch tấn công các mô, các khớp khỏe mạnh trong cơ thể.

Ba yếu tố có mối liên quan chặt chẽ với quá trình sinh bệnh là: di truyền, miễn dịch và môi trường:

− Di truyền: tỷ lệ cao ở các cặp song sinh (70%) và cận huyết thống. 

− Miễn dịch: Gia tăng hoạt động của bổ thể, lympho T, tế bào đơn nhân, đại thực bào. 

− Môi trường: nhiễm trùng (Streptococcus, HIV, ...) và chấn thương được coi là yếu tố thúc đẩy bệnh vảy nến và cả viêm khớp vảy nến.

Viêm khớp xảy ra trên 10 - 30% bệnh nhân vảy nến với các biểu hiện lâm sàng của bệnh như: đau ở các khớp đầu gối, mắt cá chân, cùi chỏ; đau lưng khu vực cột sống; cứng khớp buổi sáng; viêm sưng ở ngón tay, ngón chân khiến ngón sưng và có hình khúc dồi; móng tay, chân bị rổ vàng và ly ra khỏi phần thịt mềm dưới móng…Trong những trường hợp nặng, vảy nến khớp có thể gây biến dạng, phá hủy khớp không hồi phục, khiến bệnh nhân bị tàn phế, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống và sức khỏe người bệnh.

Bệnh viêm khớp vảy nến là bệnh khó chữa trị, tuy nhiên, nếu phát hiện và điều trị kịp thời có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm lại những hậu quả của bệnh viêm khớp vảy nến.

Hiện nay vẫn chưa có phương pháp nào điều trị dứt điểm được bệnh viêm khớp vảy nến, các phương pháp điều trị hiện nay nhằm mục đích:

• Giảm triệu chứng

• Làm chậm sự tiến triển của tình trạng

• Cải thiện chất lượng cuộc sống

a.Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): Đây là nhóm thuốc thường được lựa chọn đầu tiên, song chủ yếu để điều trị triệu chứng, thường không có tác dụng trên tổn thương da, không ngăn chặn được sự phá hủy khớp. Nhóm thuốc giảm đau, chống viêm được chỉ định phụ thuộc mức độ đau của người bệnh và cần được cân nhắc nguy cơ trên đường tiêu hóa và trên tim mạch người bệnh. Các thuốc trong nhóm thường được bác sĩ chỉ định là celecoxib, etoricoxib, diclofenac, naproxen, piroxicam,…

b.Corticosteroid điều trị tại chỗ (tiêm nội khớp, tiêm các điểm bám tận): được chỉ định với các khớp hoặc điểm bán gân còn sưng đau mặc dù đã điều trị thuốc kháng viêm không steroid.

Thuốc chống thấp khớp cải thiện diễn tiến của bệnh (DMARD) là những loại thuốc ngăn chặn tác động của các chất hóa học được giải phóng khi hệ thống miễn dịch tấn công các khớp, giúp giảm bớt các triệu chứng và làm chậm sự tiến triển của bệnh viêm khớp vảy nến. Thuốc chống thấp khớp cải thiện diễn tiến của bệnh (DMARD) được bắt đầu càng sớm, thì hiệu quả của nó càng cao.

Methotrexate: là thuốc được sử dụng rộng rãi nhất trong điều trị viêm khớp vảy nến. Sử dụng một lần mỗi tuần, liều lượng 7,5-25 mg/tuần, bắt đầu từ liều thấp 7,5-10 mg/tuần, tăng dần tùy theo đáp ứng điều trị và tác dụng phụ. 

Ngoài ra, một số thuốc khác thuộc nhớm này như: Sulfasalazine, leflunomide, hydroxychloroquine, cyclosporine A và các thuốc ức chế miễn dịch khác cũng có thể được sử dụng nếu không dùng được methotrexate.

Có thể mất vài tuần hoặc vài tháng để nhận thấy tác dụng của thuốc. Khoảng thời gian đầu, người bệnh không cảm nhận được tác dụng của thuốc do đó thường tự ý bỏ thuốc. Vì vậy điều quan trọng là người bệnh cần kiên trì dùng thuốc.

Các chế phẩm sinh học: Được chỉ định cho những bệnh nhân nặng hoặc không đáp ứng đầy đủ với các thuốc DMARD cổ điển như methortrexate. Các thuốc này có thể dùng đơn độc hoặc phối hợp với methotrexate. 

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh Cơ xương khớp. NXBY học 2016.

2. Báo Sức khỏe và đời sống

3. Dịch vụ y tế quốc gia – Anh Quốc (NHS)