Tiềm năng của Đông dược là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu Anh nhận thấy các loài thực vật có dược tính mạnh cũng rất độc. Điều này đặc biệt đúng khi dùng quá liều lượng và dùng liên tục như trường hợp của Sandra.
Năm 1998, Sandra Stay, khi đó đã là mẹ của 6 đứa con, sống tại Hove (Đông Sussex, Anh) đã tới phòng khám Đông y như một “cứu cánh” khi tất cả các loại thuốc thông thường đều không giúp gì cho bệnh vẩy nến của bà.
“Bác sĩ Đông y đã kê cho tôi một loại kem bôi, các viên thuốc tròn bóng loáng với lời dặn uống 15 viên vào buổi sáng và 15 viên vào buổi tối. Suốt 3 năm liên tục uống, tình trạng bệnh của tôi được cải thiện. Vậy là tôi cứ thế mua chúng để uống mỗi ngày”, Sandra kể.
Nhưng sức khỏe của Sandra bắt đầu suy sụp. Ngày nào bà cũng bị nôn mửa và bị đau đầu, chóng mặt tới vài ngày liên tục. Đi khám Tây y, bác sĩ đa khoa đã giới thiệu bà tới các bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên, các bác sĩ đã vô cùng lúng túng với bệnh tình của bà. Phải mất tới vài tuần cho tới khi xét nghiệm cho thấy 2 quả thận của bà đang bị tổn thương nghiêm trọng. Chúng bị buộc phải cắt bỏ và đều đặn 3 lần/tuần bà phải tới bệnh viện để chạy thận.
Khi Sandra đọc về trường hợp của Patricia Booth (uống đông dược trong 5 năm liền và bị mất thận, ung thư bàng quang), một cảm giác khó tả xuất hiện: “Đó thực sự là một cú sốc lớn vì vẫn tiếp tục có những nạn nhân như tôi”.
Về vụ việc của Sandra, chủ phòng khám đông y đã phải hầu tòa 2 lần. Tại phiên tòa Old Bailey (Mỹ), cơ quan chức năng xác định thuốc của Sandra uống có chứa aristolochia (cây nam mộc hương), một loại đông dược chỉ được dùng khi có chỉ định của bác sĩ, nhưng do không tìm thấy loại thảo dược mà Sandra uống khi khám xét phòng khám và bệnh nhân cũng không chứng minh được rằng đã mua của họ, nên vị bác sĩ này đã trắng án. Còn trong trường hợp của Partricia thì bác sĩ đông y đã bị tước giấy phép hành nghề 2 năm sau khi thừa nhận bán cho bệnh nhân những viên độc dược.
Một nghiên cứu của trường ĐH King London, cho thấy 1 loại kem trị eczema thảo dược có chứa tới 8/11 loại đông dược chứa chất steriod cực mạnh và hoàn toàn không thích hợp với trẻ em.
Năm ngoái, các nhà nghiên cứu của tổ chức Điều tiết các sản phẩm dược và chăm sóc sức khỏe Anh quốc (MHRA) đã phát hiện ra loại “Viagra thảo dược” đông y bày bán ở Anh có trộn tân dược ở mức độ nguy hiểm. Xét nghiệm sản phẩm cho thấy nó chứa 2 loại thuốc dành cho béo phì và bệnh liệt dương mà chỉ được uống theo chỉ định của bác sĩ. Lượng thuốc cho vào trong “Viagra thảo dược” đủ để gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như các vấn đề về tim và huyết áp.
Các nhà nghiên cứu ở Tổ chức Nghiên cứu Viêm khớp gần đây cũng cảnh báo rằng các loại đong dược trị thấp khớp có chứa thảo dược cây dây thiên lôi, 1 loại cây cực độc.
MHRA đồng ý rằng “Không thể nói một cách chắc chắn rằng liệu các đông dược có an toàn trong thời điểm hiện nay” bởi vì “các tiêu chuẩn về an toàn, chất lượng và các thông tin về sản phẩm đều không đáng tin cậy”. Và không chỉ các nước châu Âu gặp phải vấn đề này. Cách đây vài năm, các nhà chức trách Hàn Quốc cũng đã phải tiêu hủy 871 tấn đông dược nhập khẩu bởi chúng có chứa quá nhiều độc chất.
TS Debbie Shaw, chuyên gia về chất độc, nhà nghiên cứu về đông dược hàng đầu, đang công tác tại bệnh viện Guy (ANh), đã nghiên cứu 40 trường hợp bị suy gan do dùng thảo dược, cho biết: “Trên hết, đông dược là thực sự an toàn. Vấn đề có một số độc tố mà nếu không được tách ra sẽ gây ra những hậu quả đáng tiếc”.
