Mối liên hệ giữa bệnh mãn tính và trầm cảm

Cảm thấy buồn hoặc chán nản sau khi bị nhồi máu cơ tim, nhận được chẩn đoán ung thư hoặc khi tìm mọi cách để chữa các cơn đau liên quan đến thoái hóa khớp, viêm khớp, đái tháo đường, ... Những căn bệnh này khiến bạn cảm thấy căng thẳng và lo lắng về tương lai. 

Ban đầu sẽ là cảm giác buồn, chán nản. Nhưng nếu những triệu chứng này kéo dài hơn một vài tuần, bạn có thể đã bị trầm cảm. Trầm cảm ảnh hưởng đến sự tận hưởng cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày và các mối quan hệ gia đình, bạn bè. Một số triệu chứng của bệnh trầm cảm bao gồm:

• Tâm trạng buồn, lo lắng hoặc "trống rỗng"

• Cảm thấy tuyệt vọng và bi quan

• Cảm thấy cáu kỉnh, dễ bực bội 

• Cảm thấy tội lỗi, vô giá trị hoặc bất lực

• Mất hứng thú với các sở thích và hoạt động

• Khó tập trung, ghi nhớ hoặc đưa ra các quyết định

• Rối loạn giấc ngủ

• Có ý nghĩ tự sát

Trầm cảm phổ biến ở những người mắc bệnh mạn tính như:

• Bệnh ung thư

• Bệnh tim mạch

• Đột quỵ

• Bệnh đái tháo đường

• Động kinh

• HIV / AIDS

• Bệnh Parkinson

• Bệnh Alzheimer

• Các bệnh tự miễn, bao gồm lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp và bệnh vẩy nến

Một số người có thể xuất hiện các triệu chứng trầm cảm sau khi được chẩn đoán mắc bệnh mạn tính. Và một số loại thuốc được sử dụng để điều trị bệnh mạn tính cũng có thể gây ra trầm cảm.

Nghiên cứu cho thấy rằng những người bị trầm cảm và một bệnh mạn tính khác có xu hướng xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng. Họ có thể gặp khó khăn hơn trong việc điều trị cũng như chăm sóc sức khỏe bản thân. 

 

Trẻ em và thanh thiếu niên mắc bệnh mạn tính thường phải đối mặt với nhiều thách thức hơn so với các bạn đồng trang lứa khỏe mạnh. Các bệnh mạn tính có thể ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất, nhận thức, xã hội và tình cảm. Những hạn chế này khiến trẻ em và thanh thiếu niên có nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần, trầm cảm cao hơn các bạn đồng trang lứa khỏe mạnh. Do đó, các bậc phụ huynh cần chú ý đến các dấu hiệu, triệu chứng rối loạn tâm thần, trầm cảm của con trẻ.

Ngược lại, những người bị trầm cảm có nguy cơ mắc các bệnh lý mạn tính khác cao hơn những người không bị trầm cảm

Không có gì ngạc nhiên khi những người mắc các bệnh mạn tính có nhiều khả năng bị trầm cảm hơn. Và điều ngược lại cũng đúng: Bệnh trầm cảm làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính. Những người bị trầm cảm có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, đột quỵ, đau mạn tính và bệnh Alzheimer. Một số nghiên cứu cũng cho thấy những người bị trầm cảm có thể có nguy cơ bị loãng xương cao hơn những người không bị trầm cảm. 

Nguyên nhân chưa được hiểu rõ. Một nguyên nhân có thể là nhiều người bị trầm cảm mất hứng thú với mọi thứ, cũng như không chú ý chăm sóc sức khỏe bản thân và khám sức khỏe định kỳ. 

Các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra những thay đổi sinh lý ở bệnh nhân trầm cảm làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như:

• Tăng viêm

• Thay đổi các chỉ số về huyết áp, nhip tim

• Rối loạn nội tiết tố

• Những thay đổi về trao đổi chất

Nếu bạn hoặc người thân của bạn có các dấu hiệu về trầm cảm, cần đến các chuyên khoa tâm thần để được tư vấn và điều trị. Bạn nên thông báo cho bác sĩ tâm thần về tất cả các phương pháp điều trị hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính mà bạn đang sử dụng (bao gồm thuốc và thực phẩm chức năng). Việc thông báo này giúp bác sĩ tâm thần lựa chọn thuốc phù hợp, hiệu quả với bạn, ít tương tác thuốc với những thuốc điều trị bệnh mạn tính khác mà bạn đang sử dụng (citalopram, escitalopram, mirtazapin, ...).

Điều trị trầm cảm cũng có thể giúp cải thiện các triệu chứng thể chất của bệnh mạn tính hoặc giảm nguy cơ mắc các biến chứng nặng hơn. Song song đó, việc điều trị bệnh mạn tính và kiểm soát các triệu chứng của bệnh mạn tính cũng có thể giúp cải thiện các triệu chứng của bệnh trầm cảm.

Bài viết được cung cấp bởi Davipharm.

Nguồn tham khảo:

• Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH)

• Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC)