Theo thống kê năm 2017, ước tính có gần 300 triệu người mắc rối loạn lo âu trên thế giới, trong đó nữ nhiều hơn nam. Tại Việt Nam, rối loạn lo âu chiếm hơn 2% dân số, chỉ đứng sau trầm cảm trong các bệnh tâm thần.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ sinh bệnh như
• Chất dẫn truyền thần kinh
• Stress
• Tuổi thơ bất hạnh
• Bệnh tật
• Nhân cách
• Di truyền
Ngoài ra, đại dịch COVID-19 như là một sang chấn thúc đẩy bệnh lý rối loạn lo âu diễn ra nhanh hơn, trầm trọng hơn.
Rối loạn lo âu khiến người bệnh đau đầu, mất ngủ, buồn bực vô cớ, tim đập nhanh, suy giảm sức khỏe và chất lượng sống nghiêm trọng, cần được thăm khám và chữa trị sớm (Ảnh minh họa – nguồn internet)
Triệu chứng của người bị rối loạn lo âu:
• Cảm thấy chới với, bồn chồn
• Nghĩ tiêu cực
• Khó tập trung, hay quên
• Khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ và ra quyết định
• Căng cơ và đau nhức cơ bắp
• Dễ bị mệt
• Rối loạn giấc ngủ, khó ngủ, mất ngủ
• Luôn lo lắng về tình huống hoặc sự việc xảy ra
• Cảm giác hoảng loạn, sợ hãi hay lo lắng
• Khó chịu
• Thở nông
Rối loạn lo âu kéo dài có thể dẫn đến trầm cảm, tự sát
• Người bị rối loạn lo âu thường có nguy cơ lạm dụng chất gây nghiện (rượu, ma túy), các loại thuốc (thuốc ngủ, giảm đau…).
• Không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, nguy hiểm hơn nữa, lo âu là sự đáp ứng cảm xúc không dễ chịu, tình trạng này có thể kèm theo sợ hãi, khi kéo dài có thể xảy ra đồng thời với một số bệnh khác như trầm cảm thứ phát. Hiện nay, lo âu và trầm cảm đang là nguyên nhân hàng đầu gây tự sát
Hãy chặn khi bệnh mới chớm!
Lời khuyên hữu ích nhất cho những người đang có dấu hiệu lo âu đó là hãy đi khám, điều trị sớm khi mới chớm mắc bệnh. Hiện nay, y học hiện đại đã có nhiều loại thuốc để điều trị tình trạng này.
●
Thuốc chống trầm cảm, thường dùng các loại thuốc chống trầm cảm mới như nhóm SSRI (
paroxetin,
fluoxetin,
citalopram…) Đây là loại thuốc dùng phổ biến, an toàn, hiệu quả cao đối với các loại rối loạn lo âu khác nhau.
● Thuốc giải lo âu, thường sử dụng nhóm thuốc benzodiazepin, các thuốc này cắt cơn lo âu nhanh nhưng dễ gây nghiện thường dùng thời gian ngắn không quá 30 ngày.
●
Thuốc an thần kinh, thường dùng nhất là
quetiapin, các thuốc an thần kinh khác ít sử dụng.
Để đáp ứng điều trị tốt cần phối hợp: Phát hiện và điều trị sớm. Dùng thuốc đúng và đủ theo chỉ định của bác sĩ. Thời gian điều trị phải đủ, không đốt cháy giai đoạn hay ngưng điều trị đột ngột.
Song song với dùng thuốc, các liệu pháp tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh thoát khỏi bệnh lo âu. Những người mắc bệnh sẽ nhanh khỏi hơn nếu họ được người thân giúp đỡ, an ủi, động viên, khích lệ.
Hãy tập kiểm soát lo âu – căng thẳng hằng ngày của bản thân đặc biệt trong đại dịch Covid-19:
• Thư giãn
• Hạn chế chất kích thích
• Tập thể dục
• Chấp nhận mói thứ không hoàn hảo
• Tham gia các hoạt động tình nguyện, cộng đồng
• Trò chuyện với người khác
• Ăn uống lành mạnh
• Ngủ đủ giấc, tập hít thở sâu
• Tự hào vì đã cố gắng hết sức
• Giữ tinh thần lạc quan
• Tìm hiểu điều gì gây ra sự lo lắng của bản thân
• Tìm kiếm sự giúp đỡ hay tư vấn
Nhận biết các yếu tố nguy cơ dẫn đến rối loạn lo âu
• Giới tính nữ
• Lạm dụng chất giảm đau
• Mê cờ bạc hoặc nghiện internet
• Mắc bệnh mạn tính
• Tiền sử chấn thương
• Thời kỳ mang thai
Nếu có một trong các yếu tố nguy cơ trên, bạn cần đến cơ sở y tế để kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh
• Nếu tình trạng lo âu lặp đi lặp lại với nhiều triệu chứng cơ thể như mạch nhanh, chóng mặt, khô miệng, vã mồ hôi, lạnh chân tay, run rẩy, bất an...
Bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán, tư vấn và điều trị.
Bài viết được cung cấp bởi Davipharm
Nguồn tham khảo:
• Bộ Y Tế
• Hiệp hội Lo lắng và Trầm cảm Hoa Kỳ (AADA)
• Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng