Tăng huyết áp là tình trạng phổ biến trong đó áp lực của máu đối với thành động mạch tăng, cuối cùng gây ra các vấn đề về sức khỏe, chẳng hạn như bệnh tim.
Tăng huyết áp thường phát triển trong vài năm. Thông thường, bạn không nhận thấy bất kỳ triệu chứng. Nhưng ngay cả khi không có triệu chứng, huyết áp cao có thể gây tổn thương cho các mạch máu và các cơ quan trên cơ thể, đặc biệt là não, tim, mắt và thận. Điều trị tăng huyết áp bao gồm cả thuốc theo toa và thay đổi lối sống lành mạnh.
Nguyên nhân gây tăng huyết áp
Có hai loại tăng huyết áp. Mỗi loại có một nguyên nhân khác nhau.
Tăng huyết áp nguyên phát
Tăng huyết áp nguyên phát phát triển theo thời gian mà không có nguyên nhân xác định. Hầu hết mọi người đều có loại huyết áp cao này.
Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ cơ chế nào khiến huyết áp tăng chậm. Một sự kết hợp của các yếu tố có thể đóng một vai trò.
• Gen : Một số người có xu hướng di truyền bị tăng huyết áp. Điều này có thể là do đột biến gen hoặc bất thường di truyền được thừa hưởng từ cha mẹ của bạn.
• Thay đổi về thể chất: Một số thay đổi trong cơ thể gây tăng huyết áp. Người ta nghĩ rằng những thay đổi trong chức năng thận do lão hóa có thể làm đảo lộn sự cân bằng tự nhiên của muối và chất lỏng. Sự thay đổi này có thể khiến huyết áp cao.
• Môi trường : Theo thời gian, thói quen sống không lành mạnh như thiếu hoạt động thể chất và chế độ ăn uống không khoa học có thể gây tổn hại cho cơ thể. Thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp.
Tăng huyết áp thứ phát
Tăng huyết áp thứ phát thường xảy ra nhanh chóng và có thể trở nên nghiêm trọng hơn tăng huyết áp nguyên phát. Một số điều kiện có thể gây tăng huyết áp thứ phát bao gồm:
- Bệnh về thận
- Khuyết tật tim bẩm sinh
- Bệnh về tuyến giáp
- Lạm dụng rượu
- Bệnh tuyến thượng thận
- Khối u nội tiết
Các triệu chứng của tăng huyết áp là gì?
Tăng huyết áp thường diễn biến âm thầm. Nhiều người sẽ không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Có thể mất nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ để tình trạng đạt đến mức nghiêm trọng đến mức các triệu chứng trở nên rõ ràng.
Các triệu chứng tăng huyết áp nặng có thể bao gồm đau đầu, khó thở, chảy máu cam, chóng mặt, đau ngực, thay đổi thị giác…
Cách tốt nhất và chính xác nhất để biết bạn có bị tăng huyết áp hay không là đo chỉ số huyết áp thường xuyên.
Các thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp
Mục tiêu cơ bản và lâu dài của điều trị bệnh tăng huyết áp là giảm các biến cố và tử vong do tim mạch. Trước mắt là đưa con số HA về HA mục tiêu (mức HA có nguy cơ tim mạch thấp nhất). Tuy nhiên bệnh nhân cần xác định điều trị tăng huyết áp suốt đời.
Một số loại thuốc dùng để điều trị tăng huyết áp bao gồm:
Thuốc chẹn beta:
Thuốc chẹn Beta làm giảm khối lượng công việc lên tim và mở các mạch máu, khiến tim đập chậm hơn và ít lực hơn. Điều này làm giảm lượng máu được bơm qua các động mạch của bạn theo từng nhịp, làm giảm huyết áp. Thuốc chẹn beta bao gồm acebutolol (Sectral), atenolol (Tenormin), Metoprolol(Betaloc) ... và các loại khác.
Thuốc lợi tiểu:
Nồng độ natri cao và chất lỏng dư thừa trong cơ thể có thể làm tăng huyết áp. Thuốc lợi tiểu giúp thận loại bỏ natri dư thừa khỏi cơ thể. Khi natri mất đi kéo theo nước vào nước tiểu, giúp giảm huyết áp.
Thuốc lợi tiểu thiazide thường là lựa chọn đầu tiên, nhưng không phải là lựa chọn duy nhất trong các thuốc trị cao huyết áp. Thuốc lợi tiểu thiazide bao gồm chlorthalidone, hydrochlorothiazide (Microzide).
(adv)
Thuốc ức chế men chuyển:
Angiotensin là một hóa chất làm cho các mạch máu và thành động mạch co lại. các chất ức chế men chuyển ức chế quá trình chuyển angiotensine I thành angiotensin II có hoạt tính và ngăn cản giáng hóa bradykinin, kết quả là làm giãn mạch, tăng thải Natri và hạ huyết áp. Các thuốc trong nhóm này gồm captopril, enalapril, peridopril, benazepril, lisinopril.
Thuốc ức chế thụ thể angiotensin II (ARB):
Trong khi thuốc ức chế men chuyển nhằm ngăn chặn việc tạo angiotensin, ARB ngăn chặn angiotensin liên kết với thụ thể, từ đó giúp giãn mạch và hạ huyết áp. Các thuốc trong nhóm này bao gồm: Losartan, Valsartan, Irbesartan và Telmisartan.
Thuốc chẹn kênh canxi:
Cơ chế tác dụng của nhóm thuốc này là ngăn chặn một số canxi xâm nhập vào cơ tim, giúp làm giảm tạo xung tác, giảm dẫn truyền và giảm co cơ tim,vì thế làm giảm nhu cầu oxy trên bệnh nhân có co thắt mạch vành, hạ huyết áp.
Thuốc được chia làm 2 loại dựa vào vị trí tác dụng
Thế hệ 1: chẹn kênh canxi ở màng tế bào và màng túi lưới nội bào (Nifedipin)
Thế hệ 2: chọn lọc trên cơ trơn thành mạch và cơ tim, tác dụng kéo dài (Amlodipin, felodipin, nicardipin, nimodipin)
Chất chủ vận Alpha-2:
Loại thuốc này làm thay đổi các xung thần kinh gây co mạch. Điều này giúp các mạch máu giãn, làm giảm huyết áp.
Các biện pháp khắc phục tại nhà cho bệnh nhân tăng huyết áp
Bên cạnh tuân thủ việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ, thay đổi lối sống giúp bệnh nhân cải thiện triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng đột quỵ.
Một chế độ ăn uống lành mạnh cho tim là rất quan trọng để giúp giảm huyết áp. Các loại thực phẩm bao gồm: trái cây, rau, các loại ngũ cốc, protein nạc như cá rất tốt cho tim mạch.
Tập thể dục, ngoài việc giúp giảm cân, tập thể dục có thể giúp giảm căng thẳng, hạ huyết áp một cách tự nhiên và tăng cường hệ thống tim mạch.
Khuyến cáo chế độ ăn uống cho người bị huyết áp cao
Ăn ít thịt, nhiều thực vật
Một chế độ ăn uống giàu thực vật là một cách dễ dàng để tăng chất xơ và giảm lượng natri và chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa không lành mạnh. Tăng số lượng trái cây, rau, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt. Thay vì thịt đỏ, hãy chọn các loại protein nạc tốt cho sức khỏe như cá, thịt gia cầm hoặc đậu phụ.
Giảm natri
Những người bị tăng huyết áp và những người có nguy cơ mắc bệnh tim có thể cần phải giữ lượng natri hàng ngày từ 1.500 miligam đến 2.300 miligam mỗi ngày. Cách tốt nhất để giảm natri là nấu thực phẩm tươi thường xuyên hơn. Tránh ăn thực phẩm nhà hàng hoặc thực phẩm đóng gói sẵn, thường có hàm lượng natri rất cao.
Cắt giảm đồ ngọt
Thực phẩm và đồ uống có đường chứa lượng calo rỗng nhưng không có hàm lượng dinh dưỡng. Nếu bạn muốn ăn đồ ngọt, hãy thử ăn trái cây tươi hoặc một lượng nhỏ sô cô la đen chưa được làm ngọt nhiều bằng đường. Các nghiên cứu cho thấy thường xuyên ăn sô cô la đen có thể làm giảm huyết áp.
