Để trẻ cao lớn khỏe mạnh, cần tăng cường hấp thu dinh dưỡng

Theo thống kê của Hội Dinh dưỡng Quốc gia, tính hết năm 2014, VN có khoảng 2,2 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng thể thấp còi, tương đương với gần 25%. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đánh giá VN là 1 trong 20 quốc gia có lượng trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi nhiều nhất trên thế giới.

Qua rồi thời “to ngang hơn béo dọc”

Chị Khánh Hà ở Phố Trần Quang Khải, Hoàn Kiếm, Hà Nội đang rất lo lắng, bé Chíp nhà chị mới 2,5 tuổi mà đã nặng tới 19kg, mẹ chồng chị rất tự hào khi ai cũng khen bé bụ bẫm, dễ thương. Nhưng mãi con vẫn chưa biết đi, chị Hà cho đi khám dinh dưỡng thì vô cùng sửng sốt khi bác sĩ kết luận con chị bị còi xương.

Theo ThS. BS Lê Thị Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trường hợp bé Chíp là một trong rất nhiều trẻ bị còi xương thể bụ, tức là có thể em bé vẫn to, béo bề ngang, nhưng chiều cao lại thấp so với tuổi, nên trẻ béo phì nhưng lại bị thấp còi. Bởi vì, cân nặng vượt ngưỡng sẽ tạo gánh nặng cho hệ xương, khiến bé chậm phát triển chiều cao. Lúc này ngoài việc giảm cân, cần bổ sung đủ lượng canxi và tăng hấp thu vào xương.

Thời gian trước, khi hỏi thăm sức khỏe một đứa trẻ, người ta chỉ quan tâm bé nặng bao nhiêu cân và các ông bố bà mẹ bằng lòng với việc con mình chỉ cần trông bụ bẫm một chút là khỏe mạnh và “thế là tốt lắm rồi”. Hay cũng có nhiều trường hợp trẻ thấp bé, ít ốm đau lại được các bà, các mẹ tự nhủ “chỉ cần săn sắt người như thế mới khỏe” hay “bé hạt tiêu”.

Tuy nhiên, những năm trở lại đây, dần dần các bậc phụ huynh đã nhận ra, một đứa trẻ khỏe mạnh là phải đạt chuẩn cân nặng và chiều cao. Bởi còi xương được chia làm nhiều thể, bé bụ bẫm mà chiều cao không đạt chuẩn thì nằm trong diện còi xương thể bụ, “bé hạt tiêu” chính là còi xương thể nhẹ cân, tức là cân nặng thấp hơn tiêu chuẩn. Ngoài ra còn có suy dinh dưỡng thể còi cọc, tức là bé vừa thiếu cả cân nặng và chiều cao.

Hiện nay tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi ở VN còn rất cao so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Số trẻ suy dinh dưỡng thiếu hụt cân nặng còn ít, nhưng suy dinh dưỡng thấp còi còn rất cao, chiếm tới 1/3, tức là cứ 3 em bé dưới 5 tuổi thì có 1 bé bị suy dinh dưỡng thấp còi.

BS. Hải cho biết, có rất nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là chế độ dinh dưỡng, có thể do bé không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng đặc biệt là các vi chất giúp bé phát triển chiều cao tốt. Tuy nhiên, có rất nhiều bé ăn uống được nhưng thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, khiến bé không hấp thu được các dưỡng chất, nhất là thiếu các loại vitamin cần thiết cho phát triển chiều cao như canxi, sắt, kẽm, vitamin D, vitamin A…

100 dưỡng chất chưa chắc bằng 1 lần hấp thu tối đa

Bên cạnh vấn đề trẻ biếng ăn, rất nhiều bậc cha mẹ lo lắng tại sao con mình ăn, uống rất tốt nhưng lại chậm cao lớn. Việc bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho trẻ để tránh suy dinh dưỡng thể thấp còi đang dần được nhiều phụ huynh tìm và hiểu được, đồng thời yên tâm như vậy là xong. Tuy nhiên, khi thấy con ăn uống đầy đủ các dưỡng chất cần thiết, nhưng vẫn không đạt chuẩn chiều cao và cân nặng thì các bậc cha mẹ lại bế tắc, chưa biết làm sao?

Theo BS. Hải, nguyên nhân chính của tình trạng này là trẻ ăn được nhưng không hấp thu được do hệ tiêu hóa không khỏe mạnh. Chính sự kém hấp thu nên làm cho trẻ suy dinh dưỡng và thấp còi, suy giảm hệ miễn dịch, ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ.

Bởi vậy, cần chăm sóc để trẻ có được 1 hệ tiêu hóa khỏe, có thể bằng cách bổ sung men vi sinh có chứa những vi khuẩn có lợi. BS. Hải giải thích, trong đường ruột của chúng ta luôn tồn tại song song hai hệ vi khuẩn, vi khuẩn có lợi probiotic và vi khuẩn có hại. Đối với bé có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, hệ lợi khuẩn bao giờ cũng nổi trội. Vì lý do nào đó, em bé bị ốm phải dùng kháng sinh, thì thường kháng sinh vào cơ thể sẽ tiêu diệt hệ vi khuẩn có lợi đó, hay do chế độ ăn uống không hợp lý thì trẻ sẽ bị loạn khuẩn, mất cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột, đó chính là nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa, rối loạn hấp thu.

Để những vi khuẩn có lợi sinh sôi, cần bổ sung đi kèm là chất xơ hòa tan (còn gọi là Prebiotics) để làm thức ăn nuôi vi khuẩn có lợi. Hơn nữa chất xơ hòa tan còn giúp bé tránh được tình trạng táo bón, tăng nhu động ruột và tăng cường hấp thu canxi. Do canxi chiếm tới 90% cấu tạo của xương, mà những em bé hay bị táo bón, hay bị rối loạn tiêu hóa thì rất khó hấp thu, nếu bé không hấp thu được canxi thì sẽ chậm phát triển chiều cao.

Vậy bổ sung men vi sinh tức là bổ sung những vi khuẩn có lợi vào đường ruột, giúp cân bằng lại hệ vi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cho bé hấp thu tốt. Một trẻ mà ăn được, hấp thu tốt thì chắc chắn phát triển khỏe mạnh, cao lớn, BS. Hải nhấn mạnh.

Trẻ muốn cao lớn, mỗi bữa ăn cần phải được cung cấp đầy đủ 4 nhóm chất, bột đường cung cấp nguồn năng lượng cho cơ thể hoạt động hằng ngày; hai là chất đạm tham gia vào cấu tạo các enzym chuyển hóa trong cơ thể, ngay như xương của trẻ cũng cần collagen (chất đạm trong xương) để chuyển hóa, nên nếu thiếu đạm trẻ sẽ không thể cao lớn được; ba là nhóm chất béo, vừa cung cấp năng lượng, nhưng cũng là dung môi để hòa tan các loại vitamin tan trong dầu mỡ, ví dụ vitamin D, khi bổ sung cho bé mà không có chất béo thì cũng rất khó hấp thu được vitamin D để hấp thu canxi; thứ 4 là các vitamin khoáng chất và chất xơ, khoa học đã chứng minh những loại khoáng chất giúp bé phát triển chiều cao tốt nhất là Canxi, vitamin D, MK7 (vitamin K2), sắt, kẽm….

Cung cấp hàng trăm dưỡng chất chưa chắc đã hiệu quả bằng việc trẻ có được 1 hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Bởi vậy, song song với việc chú trọng bổ sung thật nhiều dưỡng chất, các bậc phụ huynh cần lưu ý làm thế nào giúp trẻ có được hệ tiêu hóa khỏe mạnh để hấp thu tối đa dưỡng chất.

Để tìm hiểu thêm về phương pháp nuôi trẻ, giúp trẻ phát triển cao lớn khỏe mạnh, phụ huynh có thể gọi tới tổng đài 1900.1259 – 0439.978.898 hoặc gửi câu hỏi về hòm thư bslethihai@bekhoemevui.vn để được các chuyên gia tư vấn, giải đáp (miễn phí).