Đề kháng kháng sinh đang trở thành vấn nạn toàn cầu, đặc biệt tại Việt Nam, tình trạng này trầm trọng hơn do thói quen lạm dụng kháng sinh phổ biến trong cộng đồng. “Trong nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính, nghiên cứu cho thấy 30%-60% người bệnh không tuân thủ điều trị đúng.” ThS. BS Trần Anh Tuấn, Trưởng khoa hô hấp bệnh viện Nhi Đồng 1 đánh giá.
Tự ý mua và sử dụng kháng sinh
Nguyên tắc quan trọng nhất khi uống kháng sinh là phải qua thăm khám và đánh giá đầy đủ của bác sĩ, khi đó người bệnh mới được chỉ định dùng kháng sinh hay không, uống như thế nào, liều lượng ra sao. Tuy nhiên, không ít người vì ngại đi khám bệnh, lại chưa hiểu biết đầy đủ về bệnh nên tự ý kê đơn và mua thuốc kháng sinh về dùng. Từ đó dẫn đến việc không tránh khỏi là uống sai kháng sinh, bệnh không khỏi mà còn dễ bị biến chứng nặng hơn.
Tự thay đổi liệu trình điều trị của bác sĩ
Tâm lý nóng vội là nguyên nhân dẫn đến nhiều sai lầm khi người bệnh uống kháng sinh, điển hình là việc tự ý rút ngắn liệu trình khi thấy bớt bệnh, hoặc kéo dài việc uống thuốc khi thấy bệnh nặng hơn. Nhất là với các vị phụ huynh xót con bệnh, thường không tuân thủ lời dặn của bác sĩ.
ThS. BS Trần Anh Tuấn cho hay: “Tuân thủ điều trị là chìa khóa quyết định thành công của điều trị kháng sinh. Đây là điều tiên quyết, rất quan trọng để bệnh khỏi hẳn không chỉ trên lâm sàng mà còn sạch hết vi khuẩn gây bệnh, tránh tái phát, tránh biến chứng, tránh phát sinh vi khuẩn kháng thuốc và do thế cũng tránh tốn kém.”
Tiết kiệm, dùng kháng sinh thừa
Chỉ người khác dùng kháng sinh giống mình
“Lạm dụng kháng sinh gây đề kháng kháng sinh (hay còn gọi nôm na là “lờn thuốc”) là vấn đề quan trọng lâu dài có tính toàn cầu, đặc biệt ở Việt Nam. Hậu quả là tăng chi phí điều trị, phải đổi nhiều loại thuốc kháng sinh khác nhau và dễ dẫn theo kháng thuốc chéo, tăng thể bệnh nặng, biến chứng, thậm chí tử vong liên quan đến vi khuẩn kháng thuốc. Trên thế giới, số loại kháng sinh mới được phát triển, đưa vào sử dụng ngày càng ít, trong khi vi khuẩn kháng thuốc càng đáng ngại.” ThS. BS Trần Anh Tuấn đánh giá.
Quan niệm sai về kháng sinh liệu trình ngắn ngày
Theo các chuyên gia y tế, điều trị bằng kháng sinh liệu trình ngắn ngày (3-5 ngày) là một xu hướng điều trị mới với mục tiêu: sử dụng kháng sinh có liệu trình điều trị ngắn hơn nhưng vẫn đủ khả năng khỏi bệnh hoàn toàn và tránh tái phát. Trên thực tế, việc kém tuân thủ liệu trình điều trị của bác sĩ khá phổ biến, nhất là khi thời gian điều trị trên 7 ngày, khiến vi khuẩn còn sống sót trở nên đề kháng và có thể lây sang người khác.
“Điều trị kháng sinh liệu trình ngắn ngày có nhiều lợi điểm: giúp người bệnh tuân thủ điều trị tốt hơn và tránh được những hậu quả liên quan đến việc kém tuân thủ điều trị; hạn chế tác dụng phụ của kháng sinh, tránh tương tác thuốc; ít tốn kém hơn; giảm nguy cơ đề kháng kháng sinh.” ThS. BS Trần Anh Tuấn cho biết. Tuy nhiên, ThS. BS Tuấn cũng lưu ý người bệnh cần qua thăm khám bác sĩ để được quyết định có dùng kháng sinh liệu trình ngắn ngày hay không.
