Hỏi về tật khúc xạ ở trẻ em

Theo các bác sĩ chuyên khoa khúc xạ ở Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh, những tật khúc xạ (TKX) thường gặp ở tuổi học đường. Theo một thống kê của Sở GD-ĐT TP Hồ Chí Minh, khoảng 30% học sinh phổ thông bị TKX.
 
Phụ huynh cần lưu ý những dấu hiệu có khả năng bị TKX ở trẻ để đi khám kiểm tra: trẻ hay ngồi gần ti vi hoặc nhìn gần bảng trong lớp mới thấy, hoặc phải chép bài của bạn; kết quả học tập giảm sút, hay chép đề bài sai, viết chữ sai; hay nheo mắt khi xem ti vi hoặc nhìn một vật ở xa; hay dụi mắt dù không buồn ngủ; hay than mỏi mắt, nhức đầu; hay chảy nước mắt; nhắm một mắt khi đọc bài hoặc xem ti vi; thường không thích các hoạt động liên quan đến thị giác gần như vẽ hình, tô màu, tập đọc hoặc các hoạt động liên quan đến thị giác xa như chơi ném bóng; hay đọc nhảy hàng hoặc phải dùng ngón tay để dò theo các chữ khi đọc; trẻ nghi ngờ có lé mắt...
Người lớn cũng cần kiểm tra bằng cách che một mắt của trẻ lại khi trẻ nhìn một vật ở xa hoặc xem ti vi. Đối với trẻ lớn, cần xem các em có thấy thị lực hai mắt khác nhau, bên rõ, bên mờ. Với trẻ nhỏ, nếu có một mắt mờ hơn, trẻ sẽ nghiêng đầu tránh tay ta hoặc sẽ kéo tay người lớn ra nếu ta che đúng mắt nhìn rõ hơn của trẻ. Nghiệm pháp này nhằm phát hiện bất đồng khúc xạ hoặc TKX xuất hiện chỉ ở một mắt.
 
Trẻ nên đeo kính ra sao?
 
Những trường hợp TKX nặng cần được phát hiện sớm, đeo kính đúng và sớm để tránh nhược thị cho trẻ (là tình trạng mắt không nhìn rõ khi đã được đeo kính đúng, dù không có bệnh lý gì). Trường hợp TKX nặng, việc đeo kính sớm và đúng thường xuyên còn giúp thị giác của trẻ phát triển. Những bất đồng khúc xạ lớn (khác biệt độ giữa hai mắt) cũng cần được đeo kính thường xuyên. Đối với trường hợp loạn thị, việc đeo kính thường xuyên giúp cho mắt nhìn rõ và đỡ mệt mỏi, nhức đầu (vì mắt loạn thị luôn điều tiết), nhất là với các công việc cần nhìn gần. Các TKX nặng và kèm theo lé cũng cần đeo kính thường xuyên (vì không những điều chỉnh được TKX mà còn điều chỉnh cả lé). Các TKX nhẹ được hướng dẫn cụ thể từng trường hợp. Trẻ bị TKX nên tái khám mỗi 6 tháng (là khoảng thời gian đủ để có những thay đổi đáng kể phải thay đổi kính). Tùy trường hợp mà các bác sĩ hoặc kỹ thuật viên khúc xạ sẽ có hướng dẫn cụ thể.
 
Các vấn đề vệ sinh thị giác
 
Trẻ cần làm việc gần với khoảng cách thích hợp. Nên có bàn ngồi học vừa với kích thước cơ thể sao cho trẻ ngồi học được thoải mái. Khoảng cách từ mắt đến sách đọc khoảng 30 - 40cm, không nên quá gần. Trong khi làm việc, ánh sáng phải có sự phân bố và cường độ tốt, không gây lóa mắt. Ngoài sự chiếu sáng trong phòng nên có một ngọn đèn bàn đặt phía bên tay trái (nếu thuần tay phải và ngược lại). Chữ in phải rõ ràng và giấy không quá bóng, gây mỏi mắt. Trẻ sẽ được khuyên nên đeo kính khi đọc sách hay không tùy trường hợp. Trong lớp, trẻ có TKX cần được xếp ngồi gần bảng, vì một số trẻ dù đã được đeo kính đúng nhưng tình trạng nhược thị vẫn còn. Không nên làm việc bằng mất liên tục kéo dài. Mỗi giờ nên cho mắt nghỉ ngơi 5-10 phút bằng cách nhắm mắt lại hoặc thư giãn nhìn ra xa. Không đọc sách trong bóng tối hoặc ngồi trước máy vi tính quá nhiều vì sẽ dẫn đến mỏi thị giác. Trẻ em có độ cận thị nặng cần được điều hòa giữa công việc sách vở và các hoạt động giải trí ngoài trời.
 
 
Điều cần lưu ý là hiện có tình trạng có nhiều cửa hàng bán mắt kính không có bác sĩ hoặc kỹ thuật viên chuyên khoa khúc xạ (kể cả có để bảng giới thiệu hẳn hoi). Vì vậy, phụ huynh cần đưa con em đến những nơi thật sự có uy tín để bảo đảm an toàn cho đôi mắt của con em mình...
 
Chúc bạn và gia đình sức khỏe!
Bs.Thuocbietduoc